Vorm
De vorm van de penselen kan zijn:
- rond (lang dan wel kort)
- plat (ook lang of kort)
- kattentong
- waaier
Ronde penselen worden gebruikt om dunne verf in lijnen op te brengen. De langste en dunste ronde penselen worden sleper genoemd. Daarmee kunnen zeer vloeiende lijnen op een schilderij worden aangebracht. Platte penselen of kattentongpenselen worden gebruikt om vlakken op te vullen, of om losse toetsen aan te brengen. De zijkant van een plat penseel kan ook gebruikt worden om lijnen neer te zetten. Een waaierpenseel is geschikt om een zeer dunne laag op te brengen, maar dat kan ook met een breed plat penseel gebeuren. Ook worden deze penselen gebruikt om te dassen, de verschillende kleuren op het schilderij voorzichtig in elkaar te laten overlopen.